KIZAMIK:

            Kızamık, ateş, nezle, öksürük, göz kızarıklığı ve yaşarması ve karakteristik döküntü olan koplik lekelerinin görülmesini izleyen yaygın kızarık,ciltten kabarık, basınca solan döküntülerle karakterizedir. İki-5 yılda bir artışlar gösteren, tüm dünyada yaygın ve aşılanmamış toplumlarda tüm topluma yayılabilecek kadar bulaşıcı bir hastalıktır.

KIZAMIK:

            Kızamık, ateş, nezle, öksürük, göz kızarıklığı ve yaşarması ve karakteristik döküntü olan koplik lekelerinin görülmesini izleyen yaygın kızarık,ciltten kabarık, basınca solan döküntülerle karakterizedir. İki-5 yılda bir artışlar gösteren, t

ETKENİ NEDİR?

Kızamık virüsü, Paramyxoviridae ailesinden Morbillivirüs genusuna ait bir virüstür.

NASIL BULAŞIR?

En önemli yol  insandan insana büyük damlacıklarla, yakın temasla bulaşmasıdır. Ancak havada uçuşan gözle görülmeyen damlacıklar ile de bulaşabilir. En bulaşıcı  olduğu dönem  döküntülerin başlamasından önceki 3- 4 günlük süredir. Döküntüler başlamadan önceki 3-4 gün ve başladıktan sonraki 5 gün bulaşıcı kabul edilir.

KİMLER RİSK ALTINDADIR?

Gelişmiş ülkelerde hastalık için en riskli grup okul çağı çocukları iken, gelişmekte olan ülkelerde enfeksiyon yaşı çok daha düşüktür (6-24 ay).

KIZMIĞIN BELİRTİ VE BULGULARI NELERDİR?

Kuluçka  dönemi 10-12 gündür; 2-4 gün süren prodromal (döküntüler başlamadan önceki süre)dönem ateş, mide bulantısı, konjunktivit(gözlerde  kızarıklı ve sulanma, çapaklanma), burun akıntısı ve trakeobronşitle (kuru öksürük) karakterizedir. Bu dönemde kırıklık, kas ağrısı, ışıktan rahatsız olma ve göz çevresinde şişlik de olabilir.

Ateş takibeden günlerde yükselir ve kızamığın tanı koydurucu bulgusu olan Koplik lekeleri döküntüden 1-2 gün önce yanak mukozada belirir. Koplik lekeleri döküntü başladıktan sonraki 1-2 gün içinde görülebilir. Döküntü kızarık, ciltten kabarık, basınca solar; genellikle temasdan 12-14 gün sonra başlar. Baştan başlayarak kol ve bacaklara 3-4 gün içinde yayılır. Döküntü yüz ve gövdede daha belirgindir, bu bölgelerde yine baştan başlayarak birleşme gösterir ve başlangıçta basmakla solar. Yayıldığı şekilde baştan başlayarak 7-10 gün içerisinde kaybolur, yerine birkaç gün süreli, kahverengi bir iz bırakır. Kepeklenme, ciltte soyulma nadir görülür.

KOMPLİKASYONLARI NELERDİR?

Aşılanmamış, kızamık virusu ile temas edip hastalığı geçirmiş kişilerde, orta kulak iltihabı, zatürre(pnömoni), ensefalit( beyin iltihabı) ve ölüm görülebilir. Çocuklarda ölüm nedeni zatürre  daha sık olarak görülürken erişkinlerde ensefalit daha sıkdır.  A vitamini eksikliği olanlarda komplikasyon gelişme riski daha fazladır.

Kızamığın diğer bir önemli komplikasyonu olan subakut sklerozan panensefalit (SSPE) nadir bir dejeneratif beyin hastalığıdır. Kızamıktan ortalama 7 yıl sonra, yine ortalama 9 yaşlarında ve erkeklerde daha sık görülür.

Hamilelik sırasında enfeksiyon düşüklere ve prematüreliğe neden olabilir.

TANI NASIL KONUR?

Klinik belirti ve bulgular, kızamıklı kişi ile temas öyküsü tanı için yeterlidir. Nadiren laboratuar çalışmaları gerekebilir. Serolojik olarak kızamığa spesifik Ig G antikorlarının enfeksiyon sırasında ve iyileşme dönemde bakılıp, antikor titresinin negatifken pozitif olduğu veya en az 4 kat arttığı veya Ig M antikorlarının pozitif bulunması esas alınır

KARIŞTIRILDIĞI DİĞER HASTALIKLAR NELERDİR?

Kızarık, ciltten kabarık, basınca solan döküntülerle seyreden hastalıklara ayrıcı tanısı yapılmalıdır. Kızlı, kızamıkçık, diğer viral döküntülü hastalıklar, ilaç alerjileri, riketsiyal hastalıkar… sayılabilir.

TEDAVİSİ VARMIDIR ?

Özel bir tedavisi yoktur.Ateşli dönem sırasında aktivite kısıtlaması, sıvı alımı,Ateş için asetaminofen(Calpol, Tylol, Vremidon; Minoset…) önerilir.

Öksürük sıklıkla sıkıntı vericidir ve akıllıca antitussif(öksürük kesici) kullanılabilir. Odanın nemlendirilmesi de yararlıdır.

Ateş kayboldukça normal aktiviteye kademeli olarak geri dönülür.

Gelişmekte olan ülkelerde A vitamini eksikliği sıktır. Kızamık hastalık şiddeti bu eksiklikle ilişkilidir ve A vitamini tedavisi yararlıdır.

NASIL KORUNULUR?

Bulaşıcı dönemde olan  hastalar ile aykın temasta bulunulmamalı.

Eğer temas edilmişse Kızamık antikoru verilmeli (Pasif korunma). Antikor verilmesinin etkisi kısa sürelidir, ancak 1 yaşından küçük temaslarda, hamilelerde, immün yetmezliği olan kişilerde (HIV enfeksiyonu dahil), canlı aşı için kontrendikasyon taşıyan kişilerde hızlı ve güvenilir korunma sağlar.

AŞLILAMA (Aktif bağışıklama): Canlı virus aşısı temastan sonraki 72 saat içerisinde verilirse, koruyucudur.

MMR(Kızamık, kızamıkçık, kabakulak= üçlü aşı) aşısı gelişmiş bütün ülkelerde ve gelişmekte olan ülkelerin çoğunda rutin olarak 12-15. aylarda uygulanmaktadır. Ayrıca aşı antikorları 11 yaş cıvarında koruyucu değerin altına indiğinden, 4-6 yaşta 2. Dozun yapılması gerekir. Ülkemizde daha önce 9. ayda uygulanan kızamık aşısı yerine son yıllarda 12. aydan itibaren MMR aşısı uygulanmakta ve ilk okul 1. sınıfta tekrarlanmaktadır.

            Yüksek ateş, bağışıklık sisteminin baskılandığı durumlar (kanser, Steroid kullanımı..), hamilelik, neomisine karşı alerji hikayesi varsa, 3 ay içerisinde immün globulin (antikor) veya kan ürünleri verilmişse aşı yapılmamalıdır. Yumurta allerjisi relatif bir kontrendikasyon olarak kabul edilir, genellikle aşının yapılabileceği belirtilmektedir. Aşıdan sonra immün globulin verilecekse en az 2 hafta geçmelidir.

üm dünyada yaygın ve aşılanmamış toplumlarda tüm topluma yayılabilecek kadar bulaşıcı bir hastalıktır.